Ellen Heil

Rouw brengt verbinding
Sta jij open voor verandering in je rouwproces?

Nigeria

Hoe gaan ze in Nigeria om met verlies en wat kunnen wij daarvan leren?

Binnen de Yoruba-stam, die zich voornamelijk in het zuidwesten van Nigeria bevindt, bestaan twee vormen van begrafenisrituelen. Ze variëren afhankelijk van de status, leeftijd en de omstandigheden waarin de persoon overleed. Isinku àgbà, voor een dood op latere leeftijd, en Òkú Ọfò, voor een vroegtijdige en verdrietige dood. 

Bij Isinku àgbà begint het ritueel met het neerleggen en afdekken van het lichaam, gevolgd door een publieke aankondiging van het overlijden. Daarna vinden er reinigingsrituelen plaats waarbij het lichaam wordt gewassen en verzorgd. Het lichaam wordt vervolgens met witte camwood ingesmeerd en bedekt, en vervolgens met gezang door het dorp gedragen.Er worden offers gebracht om de geest in vrede te laten reizen en er worden veren van een offervogel, vaak een kip, langs de weg gegooid. Dit wordt Adiye irana genoemd. Deze vogel verdrijft boze geesten die de overgang naar het hiernamaals kunnen belemmeren.

Daarna wordt de overledene met persoonlijke bezittingen begraven. In de kist worden spullen gelegd om mee te nemen op reis, zoals koude pap, kleding, een wandelstok en soms geld. Dit zou de overledene kracht geven om terug te kunnen keren. De dag na de begrafenis, of later, is er een feestelijke bijeenkomst met processies,trommels, dans en eten.

Òkú Ọfò geldt daarentegen voor jonge mensen. Zij hebben hun lotsbestemming nog niet kunnen vervullen. De Priester voert dan eerst een onderzoek uit om de doodsoorzaak vast te stellen, door de geest op te roepen. Daarna vind de begrafenis plaats. Deze is sober, zonder muziek of festiviteiten en de overledene wordt buiten het huis begraven.

Makers
mening
De gemeenschap speelt hier duidelijk actieve rol in het verlies. Rouw wordt hier niet gezien als iets dat je alleen doormaakt. Het verlies wordt meteen openbaar gemaakt, het lichaam wordt door het dorp gedragen en iedereen krijgt ruimte om iets mee te geven aan de overledene. Wij zouden hiervan kunnen leren dat rouw geen privé proces hoeft te zijn. In onze Westerse samenleving verwerken mensen verlies vaak achter gesloten deuren. Deze traditie van de Yoruba-stam laat zien dat afscheid niet alleen draait om loslaten, maar ook om verbinden, met herinneringen en met de overledene.



Wat neem jij van deze rituelen met je mee?


Mexico