Ellen Heil

Rouw brengt verbinding
Sta jij open voor verandering in je rouwproces?

Mexico
Hoe gaan ze in Mexico om met verlies en wat kunnen wij daarvan leren?

Wanneer een dierbare is overleden vind er eenwakeplaats, dit duurt één tot twee dagen. Familie en vrienden komen om hun respect te betuigen, condoleances aan te bieden en herinneringen te delen. De kist wordt omringd door bloemen, kaarsen en religieuze afbeeldingen, waardoor een ruimte ontstaat om te bidden. Dit is redelijk vergelijkbaar met hoe we dit in het Westen doen. 

In de dagen na de begrafenis is het gebruikelijk om een ​​novene  te houden. Dit zijn negen opeenvolgende dagen van gezamenlijk gebed om troost te bieden aan de nabestaanden. Daarna is er jaarlijks een moment om hun dierbare te herdenken. In oktober beginnen ze aan het samenstellen van de ofrenda waarbij ze elke dag specifieke elementen toevoegen om verschillende geesten te verwelkomen en zo een prachtig eerbetoon aan de overledenen te creëren. Er staan foto’s van de overledene, deze helpen de geesten hun altaar te herkennen en te weten dat ze welkom zijn. Verder liggen er goudbloemen, hun feloranje en gele bloemblaadjes creëren een pad. Ook zie je kaarsen, suikerschedels, persoonlijke bezittingen, de favoriete drankjes van de overledene en religieuze voorwerpen.

Om middernacht op 1 november begint de dag van de kleine engeltjes; Dia de los Angelitos.De geesten van alle overleden kinderen worden 24 uur lang herenigd met hun familie. De gemaakte ofrenda’s bevatten hun foto, favoriete snoepjes en speelgoed en de namen van de overleden kinderen worden vaak op een suikerschedel geschreven.

Om middernacht 2 november verschuift de viering naar het eren van de levens van de overleden volwassenen. Día de los Difuntos.De nacht is gevuld met leuke herinneringen, er worden spellen gespeeld en er wordt gedanst. De Ofrendas bevatten deze avond vaak tequila en Pan de muerto (brood van de doden). 

Dezelfde dag om 12.00 uur is het de officiele dag van de doden; Día de los Muertos.Mensen komen samen in hun steden, verkleed met Calavera-gezichten (skeletten) en houden parades door de straten.



Makers
mening
In Mexico stopt het rouwen dus niet na de begrafenis. Door deze jaarlijkse rituelen blijft er ruimte voor de herinnering. Verlies krijgt zo een soort ritme: er zijn terugkerende momenten waarop dit verdriet, de liefde en de herinneringen mogen samenkomen. Dit voorkomt dat rouw iets is wat wordt gezien als ‘afgesloten’. Hier kunnen wij van leren dat rouw geen duidelijk einde heeft. In het Westen ligt de nadruk vaak op doorgaan en het toch verwerken binnen een bepaalde tijd. Deze Mexicaanse traditie laat zien dat het heel helend kan werken om jaarlijks terug te kijken en het op een verbindende manier toe te laten in je leven. De nadruk ligt niet uitsluitend op verdriet, maar op het levend houden van alle herinneringen en de band met de overledene proberen te behouden. Wij kunnen hier, vanuit de westerste cultuur, van leren dat herdenken ook licht, warm en verbindend mag zijn.



Wat neem jij van deze rituelen met je mee?




Nigeria